KEÁT HOÂN VÔÙI NGÖÔØI KHAÙC TOÂN GIAÙO
Neân hay khoâng?

Lm. Nguyeãn coâng Lyù, O.P.,
Canada

Hoân phoái laø moät vieäc Trôøi ñònh töø khi taïo döïng neân con ngöôøi. Theo Thaùnh Kinh thì töø nguyeân thuûy Chuùa ñaõ döïng neân con ngöôøi coù nam coù nöõ. Nam nöõ laïi coù nhöõng boä phaän khaùc nhau, vaø nhöõng tính khí khaùc nhau, ñeå boå tuùc cho nhau. Vieäc hai ngöôøi nam nöõ töï nhieân khao khaùt muoán keát hoân ñeå sinh saûn con caùi cuõng laø moät ñoøi hoûi töï nhieân phuù baåm. Nhöng nhìn vaøo hieän tình cuûa con ngöôøi, vaø nhaát laø khi nhìn thaáy nhöõng ñöùa con hai ngöôøi sinh ra, phaûi soáng trong tình traïng yeáu ñuoái, baát löïc, thì töï nhieân con ngöôøi phaûi nhìn nhaän ra muïc ñích cuûa hoân nhaân. Muïc ñích cuûa hoân nhaân khoâng phaûi chæ laø ñeå cho hai ngöôøi nam nöõ thöông yeâu nhau, nhôø nhau ñeå thoaû maõn nhöõng yeâu saùch nhuïc duïc, maø coøn ñeå hai ngöôøi tuông trôï giuùp ñôõ nhau khi beänh naïn, khi tuùng thieáu, khi ruûi ro, khi giaø caû…Hôn nöõa theo haäu quaû trôøi ñònh veà vieäc giao hôïp vôùi nhau laø seõ cho ra ñôøi nhöõng ngöôøi con. Nhöõng ñöùa con hai ngöôøi cho chaøo ñôøi thöïc ra chuùng yeáu ñuoái vaø baát löïc moïi ñaøng. Vì theá môùi coù caâu : cöu mang chín thaùng, buù môùm ba naêm, daäy doã tôùi luùc chuùng tröôûng thaønh. Xeùt kyõ veà muïc ñích hoân nhaân laø thöông yeâu nhau trong moïi hoøan caûnh, vaø giaùo duïc con caùi cho neân thaân neân ngöôøi, khoâng nhöõng veà khía caïnh theå lyù, maø nhaát laø veà khía caïnh nhaân linh, veà toân giaùo…thì ta seõ thaáy vaán ñeà hoân nhaân giöõa ngöôøi Coâng giaùo vaø ngöôøi khaùc toân giaùo noù quan troïng nhö theá naøo. Caùc ñoâi hoân nhaân caàn suy nghó chín chaén heát söùc, tröôùc khi trao gôûi töông lai cho ngöôøi phoái ngaãu ñeå thöïc söï ñôøi mình ñöôïc haïnh phuùc.

Truôùc khi ruùt ra keát luaän : Neân hay khoâng neân keát hoân vôùi ngöôøi khaùc ñaïo, chuùng ta neân phaân bieät coù ba thöù ngöôøi ñöôïc goïi laø khaùc ñaïo : 1/ Nhöõng ngöôøi khoâng toân giaùo. 2/ Nhöõng ngöôøi coù toân giaùo, khoâng phaûi laø Thieân Chuùa giaùo . 3/ Nhöõng ngöôøi cuøng ñaïo Thieân Chuùa nhöng khaùc ngaønh, khaùc phaùi, nhö giöõa anh em Coâng giaùo hoaëc Chính thoáng giaùo vaø anh em Tin laønh . Trong baøi naøy chuùng ta chæ xin ñeà caäp ñeán vieäc keát hoân giöõa ngöôøi Coâng giaùo vôùi ba thöù ngöôøi treân.

1/ Ngöôøi Coâng giaùo keát hoân vôùi ngöôøi hoaøn toøan voâ ñaïo hay voâ tín ngöôõng: Theo luaät töï nhieân thì hoân phoái chæ laø vieäc keát hoân giöõa hai ngöôøi nam nöõ ñeå yeâu nhau giuùp ñôõ nhau suoát ñôøi, vaø sinh saûn cuøng giaùo duïc con caùi cho neân ngöôøi, haàu möu ích cho chuùng, cuõng nhö cho cho loaøi ngöôøi, theo leänh cuûa Taïo Hoùa. Vì theá vieäc keát hoân naøy hoøan toaøn laø töï nhieân, khoâng ai coù quyeàn caám ñoaùn. Nhöng vì thaáy raèng, trong thöïc teá, ñoâi hoân phoái giöõa ngöôøi Coâng giaùo vaø ngöôøi hoaøn toaøn voâ tín ngöôõng coù raát nhieàu truïc traëc vaø töông khaéc trong nhieàu laõnh vöïc thuoäc taâm lyù vaø toân giaùo, khieán hoï khoâng theå soáng haïnh phuùc, cho neân Giaùo hoäi Coâng giaùo khoâng theå ñoàng yù ñeå con caùi mình laâm vaøo caûnh ñau khoå ñoù, maø khoâng ra maáy ñieàu kieän ñeå baûo ñaûm töông lai cho con caùi mình, nhö ta noùi sau, trong khoûan hai. Ta thöû neâu leân nhöõng truïc traëc giöûa hai ngöôøi veà vaán ñeà toân giaùo : Tröôùc heát soáng vôùi nhau ngaøy ñeâm maø trong thaâm taâm hai ngöôøi vaãn quan nieäm cuï theå khaùc nhau veà nguoàn goác söï soáng, vaø veà leõ soáng, thì theá naøo cuõng coù luùc va chaïm naëng. Caùi coù luoân va chaïm vôùi caùi khoâng. Ngöôøi Coâng giaùo luoân tin raèng coù Ñaáng Toái Cao quaûn trò ñôøi soáng mình, ngöôøi voâ thaàn khoâng tin moät thaàn minh naøo khaùc ngoaøi chính hoï, maø hoï laïi khoâng phaûi laø thaàn. Ngöôøi Coâng giaùo tin coù thöôûng phaït ñôøi sau, cho neân laøm vieäc gì cuõng phaûi e deø xem laøm vieäc ñoù ñuùng hay sai, coù bò luaät trôøi söûa phaït khoâng, coøn ngöôøi voâ thaàn khoâng tin coù thöôûng phaït, ít nhaát laø hoï muoán theá, cho neân hoï muoán laøm gì tuøy thích. Ngöôøi Coâng giaùo ñaõ nhaän ñöôïc ñöùc tin trôøi ban cho töø nhoû thaáy roõ raøng coù luaät trôøi boù buoäc löông taâm, noùi baäy khoâng ñöôïc, laøm baäy khoâng ñöôïc, khoâng boû luaät giöõ leã Chuùa nhaät ñöôïc … theá maø ngaøy ñeâm phaûi soáng vôùi moät ngöôøi quan nieäm khaùc, noùi naêng khaùc, haønh ñoäng khaùc vôùi quan nieäm cuûa mình, thì soáng laøm sao cho yeân ñöôïc. Ngöôøi beân kia söùc maáy maø ñeå cho beân Coâng giaùo ñöôïc soáng nhö mình muoán. Bôûi vì soáng nhö ngöôøi beân coâng giaùo muoán töùc laø choáng ñoái hoaøn toaøn laïi vôùi ngöôøi voâ thaàn. Keát luaän chæ laø : moät laø anh ñi ñöôøng anh toâi ñi ñöôøng toâi; hai laø toâi boû ñöôøng toâi ñeå theo loái cuûa anh cho eâm truyeän. Neáu ngöôøi coâng giaùo baèng loøng boû ñaïo, boû tín ngöôõng, thì ñôøi hoï keå laø ñi ñong roài. Töø ñoù hoï seõ trôû thaønh moät con ngöôøi kyø dò, daùm laøm daùm noùi baát cöù nhöõng gì, maø khoâng keå ñeán luaät trôøi nöõa. Hoï ñaõ sa töø trôøi cao xuoáng vöïc thaúm. Tröôøng hôïp ngöôøi voâ thaàn chòu nhöôøng böôùc, theo beân coâng giaùo thì luùc ñoù ngöôøi coâng giaùo ñaõ cöùu ñöôïc moät linh hoàn. Chính vì lyù do, tuy mong manh nhöng coù theå ñoù, Giaùo hoäi Coâng giaùo muoán cho phía Coâng giaùo phaûi thaûo luaän vôùi giaùo quyeàn tröôùc, ñeå tìm caùch ñeà phoøng nhöõng baát traéc coù theå xaûy ra. Nhöõng ai baát chaáp luaät Giaùo hoäi, töï tieän tieán tôùi hoân nhaân theo luaät ñôøi, thì hoân phoái ñoù keå laø khoâng thaønh (G.l. 1086). Quyeát laø khoâng thaønh ñeå cho beân Coâng giaùo deã thaùo gôõ khi tænh laïi.

2/ Vieäc keát hoân giöõa ngöôøi Coâng giaùo vôùi ngöôøi khoâng phaûi Coâng giaùo, chaúng haïn Phaät giaùo,Khoång giaùo, Hoøa haûo, Cao ñaøi… vaø baát cöù moät thöù ñaïo naøo khaùc treân theá gian naøy cuõng laøm cho Giaùo hoäi raát quan taâm. Ta khoâng daùm noùi ngöôøi Coâng giaùo laø toát, coøn ngöôøi ngoaøi Coâng giaùo laø xaáu. Coù theå xaûy ra ngöôïc laïi. Giaùo hoäi chæ ñöùng treân bình dieän khaùch quan, vaø toân giaùo, ñeå ñeà phoøng töông lai cho con caùi mình. Giaùo hoäi chuù yù ñaëc bieät ñeán vaán ñeà toân giaùo cuûa ñoâi taân hoân vaø con caùi hoï. Laøm theá naøo ñeå baûo ñaûm ñöôïc töông lai toân giaùo cuûa ñoâi hoân nhaân vaø con caùi hoï laø Giaùo hoäi yeân taâm. Ñeå baûo ñaûm töông lai toân giaùo, Giaùo hoäi coâng giaùo ra hai ñieàu luaät cho ñoâi hoân phoái naøy 1/ Hai beân phaûi coâng khai kyù nhaän ñoàng yù ñeå cho moãi ngöôøi ñöôïc hoaøn toaøn töï do ñaïo ai ngöôøi aáy giöõ. 2/ Nhöõng ñöùa con sinh ra do ñoâi hoân phoái naøy phaûi ñöôïc ñoàng yù tröôùc laø cho theo ñaïo Coâng giaùo. Veà ñieàu kieän thöù nhaát toâi khoâng thaáy ai phaûn ñoái, vì deã höùa deã thöïc hieän, ít laø trong luùc theà höùa, cho neân hoï höùa thöïc loøng. Coøn ñieàu thöù hai thì coù nhieàu ngöôøi cho raèng Giaùo Hoäi coù phaàn ích kyû, chæ bieát nghó ñeán phía mình. Coù leõ ta traùch ñuùng. Nhöng Giaùo hoäi maø khoâng laøm theá thì khoâng coøn laø Giaùo hoäi cuûa Chuùa Kitoâ nöõa. Chuùa Kitoâ ñaõ vaát vaû laém ñeå xaây döïng neân Giaùo Hoäi, vaø ñaõ truyeàn cho caùc moân ñeä phaûi ñi khaép nôi laøm chöùng veà vieäc Chuùa ñaõ cheát vaø soáng laïi ñeå cöùu ñôøi, vaø ñaõ truyeàn cho hoï phaûi röûa toäi cho moïi ngöôøi ñeå hoï ñuôïc cöùu ñoä. Trong hoaøn caûnh naøy neáu Giaùo hoäi khoâng noùi ngay leân boån phaän lo laéng caû töông lai cho con caùi mình thì Giaùo hoäi ñaõ ñi treäch ñöôøng. Giaùo hoäi khoâng muoán cho chuùng vaøo Giaùo hoäi ñeå Giaùo hoäi theâm ñoâng soá, nhöng chæ vì muoán cho nhöõng treû thô töông lai ñoù ñöôïc baûo ñaûm moät haïnh phuùc Thieân ñaøng vónh vieãn mai haäu. Con ñöôøng thoâng thöôøng daãn leân Thieân quoác, theo söï quan phoøng cuûa Chuùa, laø con ñöôøng vaøo Giaùo hoäi qua bí tích Röûa toäi. (G.l. 1125).

Hieän nay xem ra Giaùo hoäi coù phaàn deã daõi hôn tröôùc veà vieäc cho keát hoân giöõa ngöôøi Coâng giaùo vôùi ngöôøi khaùc ñaïo, hay khaùc giaùo phaùi. Moät ñaøng vì coù nhieàu ngöôøi keùm ñöùc tin, khoâng cho hoï cuõng laøm, cho neân thaø ñeå cöùu laáy moät beân, ít nhaát laø vôùi hy voïng cöùu ñöôïc nhöõng ñöùa con cuûa hoï, vì trong thöïc teá raát ít ngöôøi töø choái hai ñieàu kieän treân. Hoï khoâng töøø choái vì hoï muoán cho nhau bieát tình yeâu cuûa hoï laø thaønh thöïc, tuy phaûi hy sinh moät vaøi ñieàu. Nhaän ñöôïc moái tình thaønh thöïc tröôùc khi keát hoân ngöôøi ta môùi baûo ñaûm haïnh phuùc töông lai.

Thöù hai, theo ñaïo lyù thaùnh Phaoloâ ñeå laïi trong thö I gôûi giaùo ñoaøn Corintoâ 7:14 thì hy voïng ñôøi soáng cuûa ngöôøi Coâng giaùo toát seõ lay ñoäng ñöôïc taâm hoàn ngöôøi ngoaøi Coâng giaùo. Trong thöïc teá, theo lòch söû Giaùo hoäi ñeå laïi, thì coù nhieàu ngöôøi ngoaøi Coâng giaùo ñaõ vì vôï vì choàng Coâng giaùo maø trôû thaønh nhöõng tín höõu saùng giaù, laém khi coøn saùng giaù hôn nhöõng ngöôøi coù ñaïo goác.

Cuõng phaûi nhìn nhaän moät söï thöïc phuõ phaøng laø coù nhieàu ñoâi, tuy höùa trôøi höùa beå vôùi nhau, nhöng roài ra ñaõ queân haún lôøi höùa, vaø trôû thaønh boäi öôùc thaäm teä. Ta coù theå thoâng caûm vôùi söï yeáu ñuoái loaøi ngöôøi cuûa nhöõng ñoâi hoân nhaân yeáu ñöùc tin. Nhöng ta cuõng neân nhaéc cho hoï raèng hoï khoâng höùa vôùi loaøi ngöôøi, trong khi hoï höùa vôùi vò ñaïi dieän cuûa Chuùa ñeå ñöôïc laáy ngöôøi Coâng giaùo. Hoï ñaõ höùa thì hoï phaûi giöõ. Höùa maø khoâng giöõ ñoàng thôøi laïi phaûi soáng ngaøy ñeâm treân baøn tay quan phoøng cuûa Thieân Chuùa, thì nhöõng haønh vi cuûa hoï trong ñôøi soáng hoân nhaân seõ laø nhöõng baûn aùn ngaøy caøng ghi ñaäm neùt nhöõng boäi öôùc cuûa hoï. Ñaáng döïng neân con maét loaøi ngöôøi sao laïi khoâng thaáy roõ nhöõng gì hoï ñang thöïc hieän. Chuùng ta haõy caån thaän.

3/ Coøn vieäc keát hoân giöõa ngöôøi Coâng giaùo vôùi moät ngöôøi thuoäc Thieân Chuùa giaùo khoâng phaûi laø Coâng giaùo, thì hoøan caûnh ñôõ phieàn toaùi hôn ñöôïc moät nöûa, nhöng khoâng phaûi laø khoâng coøn nhöõng khoù khaên ñaùng keå. Tröôùc heát tuy caû hai cuøng phaùt sinh do moät goác chính, nhöng laïi do caùc caønh khaùc nhau, ñaõ thaùp vaøo goác chính ñoù : nhö caønh chanh, caønh böôûi caønh cam thaùp vaøo caây oåi hay caây taùo. Caây chanh seõ sinh ra quûa chanh tuy muøi vò coù phaàn bieán ñoåi. Chanh khoâng theå laø boøng laø oåi v.v. Hai giaùo phaùi khaùc nhau ñöông nhieân coù nhöõng nghi leã, nhöõng luaät leä khaùc nhau . Haèng ngaøy ngöôøi coù tín ngöôõng phaûi soáng, phaûi thöïc haønh tín ngöôõng. Hai ngöôøi cuøng moät nhaø maø laïi coù caùch tin khaùc nhau thì laøm sao cuøng soáng moät nieàm tin cho oån thoûa ñöôïc. Thí duï moät ngöôøi muoán giöõ leã Thöù Baûy, moät beân muoán giöõ leã Chuùa nhaät, moät beân thích aên chay kieâng thòt moät beân muoán aên uoáng töï do, moät beân muoán röûa toäi baèng caùch dìm xuoáng nöôùc, moät beân muoán chæ ñoå nöôùc khoâng cho ñöùa con ñeå thaønh tín höõu, moät beân baûo phaûi xöng toäi rieâng, moät beân baûo chæ caàn nhìn trôøi thuù toäi laø ñöôïc roài….Coøn ngaøn vaïn nhöõng thöù truïc traëc khaùc töông töï. Boû khoâng ñöôïc, laøm khoâng ñöôïc, cöù theá giaèng co suoát ñôøi thì soáng thoaûi maùi haïnh phuùc laøm sao ñöôïc. Khoù hôn nöõa laø vaán ñeà giaùo huaán con caùi. Khoâng giaùo huaán chuùng veà toân giaùo thì nhöõng ñöùa con kia seõ khoâng khaùc nhöõng con vaät, tuy coù trí khoân thoâng minh. Maø giaùo huaán daäy doã chuùng thì phaûi daäy nhö theá naøo ? Daäy nhö meï tin, meï bieát, thì boá khoâng baèng loøng, daäy nhö boá bieát thì meï cho laø roái ñaïo. Hai ngöôøi baét ñaàu gaây goã ngay töø baøi hoïc ñaàu tieân daäy con thì coøn daäy ñöôïc gì. Ñöùa con trong hoaøn caûnh naøy bieát theo ai? Keát cuoäc laø noù seõ khoâng theo ai, noù seõ trôû thaønh voâ ñaïo. Traùch nhieäm naøy ai chòu ñaây ? Chính vì theá Giaùo luaät soá 1125 môùi ra nhöõng ñieàu kieän naøy : 1/ Beân coâng giaùo phaûi tuyeân boá saün saøng xa laùnh moïi nguy cô laøm toån thaát Ñöùc Tin. 2/ Phaûi cho beân kia bieát nhöõng lôøi höùa maø ngöôøi Coâng giaùo phaûi giöõ ñeå hoï yù thöùc veà lôøi höùa ñoù. 3/ Caû hai beân phaûi ñöôïc giaùo huaán veà caùc muïc ñích va ñaëc tính coát yeáu cuûa hoân phoái.

Luaät laø luaät, coøn thöïc teá vaãn laø thöïc teá. Ngöïa thöôøng ñi theo loái cuõ. Nhöõng taäp quaùn, nhaát laø nhöõng taäp quaùn toân giaùo khoù rôøi boû loøng ngöôøi. Cho neân söï töông phaûn vaø ñoái laäp luoân saün saøng chôø cô hoäi buøng noå. Neáu khoâng muoán buøng noå thì chæ coøn caùch nhöôïng boä, ñaàu haøng "toâi theo ñöôøng anh, maëc daàu laø ñöôøng sai" Neáu vaäy thì coøn gì laø tín ngöôõng. Ngöôøi khoâng soáng theo tín ngöôõng cheát roài seõ veà ñaâu ? Ñaây laø con ñöôøng chuùng ta töï choïn. Sau naøy seõ khoâng coøn keâu traùch ai ñöôïc. Chæ coøn nghieán raêng chòu khoå ngaøn ñôøi.

Laáy nhau thì deã, nhöng ôû vôùi nhau bình yeân haïnh phuùc suoát ñôøi ñaâu phaûi deã. Hieän nay ngöôøi ta chæ lo laáy nhau maø ít ñeå yù ñeán vieäc ôû vôùi nhau suoát ñôøi. Ngöôøi ta chæ coù theå soáng vôùi nhau suoát ñôøi maø vaãn haïnh phuùc khi ngöôøi ta soáng theo luaät trôøi. Nhöõng ñoâi hoân nhaân khoâng theo luaät trôøi thì sôùm muoän cuõng tan vaø töï chuoác laáy nhöõng ñau khoå bôûi cuoäc tan vôõ ñoù. Coù nhöõng tan vôõ coâng khai nhö ta thöôøng ñoïc baùo haèng ngaøy. Coù nhöõng tan vôõ ngaám ngaàm keùo daøi töøng chuïc naêm. Tan vôõ naøy môùi ñau khoå. Noù nhö ung thö ñuïc khoùet daàn con ngöôøi kia, cho ñeán moät hoâm söùc choáng ñôõ khoâng coøn thì quay ra cheát moät caùch theâ thaûm.

Xeùt kyõ nhöõng ñieàu ñaõ noùi treân chuùng ta coù theå töï keát luaän : Ngöôøi Coâng giaùo coù neân hay khoâng neân keát hoân vôùi ngöôøi khoâng toân giaùo hay khaùc toân giaùo ?