Chuyeán xe löûa ñeâm Roma - Torino vöøa chuyeån mình ñöa toâi ñeán moät mieàn xa laï ôû vuøng Piemonte (Baéc YÙ). Bao caâu hoûi doàn daäp ñeán trong ñaàu toâi. Mình seõ laøm gì ñaây? Laàn ñaàu tieân, baát cöù caâu hoûi naøo hay baát cöù thaéc maéc naøo, toâi cuõng coù theå theâm vaøo "laàn ñaàu tieân" . Maø ñuùng thaät, laàn ñaàu tieân toâi ñeán moät xöù ñaïo cuûa ngöôøi YÙ. Laàn ñaàu tieân toâi mang moät traùch nhieäm cuûa moät vò linh muïc. Laàn ñaàu tieân toâi seõ ngoài toaø. Laàn ñaàu tieân toâi chính thöùc giaûng daäy lôøi Chuùa... vaø bieát bao nhieâu caùi laàn ñaàu tieân khaùc nöõa...duø sao phaûi coù laàn ñaàu tieân ñeå roài coù laàn thöù hai, thöù ba, thöù boán...

Sau hôn 10 giôø ñoàng hoà, nöûa thöùc nöûa nguû treân xe löûa, toâi cuõng ñeán ñöôïc Torino. Haêng haùi rôøi nhaø ga ñeå ñeán hoï ñaïo Orbassano, caùch Torino chæ khoaûng hôn 10 caây soá thoâi. Moät hoï ñaïo quaù to! 25,000 ngaøn linh hoàn ñaâu phaûi laø ít! Sau moät maøn baét tay baét chaân, chaøo hoûi cho phaûi pheùp: cha sôû, cha phoù, oâng töø roài baø beáp. Theá laø xong phaàn nghi leã chaøo ñoùn. Meät quaù söùc, chæ muoán tìm moät choã ñeå nguû buø, laïi ñoùi nöõa, nhöng mieäng vaãn keùo daøi ra ñeå cöôøi.

Theá roài cuõng ñeán giôø côm tröa. Sau ñoù mình xin pheùp ñi nghæ tröa. "Don Martino, chieàu 18 giôø 30, cha laøm leã ñöôïc khoâng?". Khoâng coù gì trôû ngaïi. theá laø thaáy tröôùc laø mình coù quyeàn laøm moät cuù Sieata - Romana daøi daøi roài. Cuõng ñôõ khoå.

Chieàu 18 giôø 30, cuõng aùo leã ñaøng hoaøng, trang nghieâm tieán ra daâng Thaùnh Leã. Laøm leã tröôùc moät coäng ñoaøn ñoâng ñaûo, laøm mình cuõng sôï. Moãi cöû chæ, moät lôøi ñoïc ñeàu ñöôïc phaân tích kyõ...nhöng coù leõ ñaây khoâng phaûi laø ñieàu khoù, vì daâng leã vôùi Chuùa kia maø. Bình tónh laïi, khoâng coù gì phaûi sôï heát. Töï nhuû loøng. Chieàu hoâm ñoù, toâi daâng moät Thaùnh Leã thaät soát saéng. Theá roài moät ngaøy qua ñi, toát ñeïp.

 "Don Martino, chaéc laø cha chöa ngoài toøa giaûi toäi, saùng nay luùc 9 giôø, seõ coù giôø ngoài toøa cho hoïc sinh nam nöõ trong hoï, neáu ñöôïc cha vaøo nhaø thôø..." Ñöôïc, ñeå toâi thöû xem, toâi chöa ngoài toaø bao giôø heát!... Theá roài baét ñaàu kinh nghieäm ngoài toøa, nghe toäi loãi thieân haï. Coù leõ khi chöa laøm cha, moät phaàn naøo cuõng coù luùc khoaùi ñöôïc ngoài toøa ñeå nghe toäi thieân haï, xem noù ra laøm sao. Nhöng baây giôø ñöôïc pheùp, ñöôïc quyeàn, cuõng nhö coù boån phaän phaûi nghe toäi, thì luùc ñoù môùi thaáy sôï. Laøm sao vaäy? Sôï quaù! Khoâng sao, ôn Chuùa seõ giuùp. Chuùa Thaùnh Thaàn seõ dìu daét con. Ñuùng, toâi xaùc tín laø coù baøn tay cuûa Chuùa thaùnh Thaàn giuùp ñôõ toâi caùch raát roõ raøng, Nhieàu luùc, khoâng bieát sao maø toâi coù theå coù nhöõng lôøi khuyeân nhuû xaùc ñaùng nhö vaäy. Thuù thaät, vôùi con ngöôøi xaùc thòt cuûa toâi, toâi chöa bao giôø nghó ñeán. Ngoaïi tình, troäm caép, phaù thai, chöôûi theà, maát ñöùc tin...v.v., ñuû thöù ñuû loaïi, töø naëng tôùi nheï. Khoù quaù, laøm sao ñaây? Chuùa seõ giuùp con. Ngöôøi moät thaùng, ngöôøi möôøi maáy hai chuïc naêm. Con coá gaéng laøm theo söùc heøn moïn cuûa con, ngoaøi ra ñeå Chuùa vaø Ñöùc Meï laøm theá cho con. Can ñaûm leân. Toâi cuõng coá gaéng heát söùc khuyeân nhuû, raên daïy...vaø roài Chuùa tha khi ñoâi tay cuûa toâi seõ giô leân ñeå ban lôøi tha toäi.

Coù leõ ñaây laø nôi toâi hoïc ñöôïc nhieàu kinh nghieäm nhaát cho ñôøi linh muïc hieän taïi cuõng nhö töông lai cuûa toâi. Sao maø coù nhöõng linh hoàn thaønh thaät nhö vaäy. Noùi taát caû, noùi heát moïi söï kín nhieäm. Linh muïc vaãn laø ngöôøi ñaùng tin caäy nhaát. Hoûi baøn, xin lôøi khuyeân baûo. Tuoåi treû nhieàu vaán ñeà quaù. "Thöa cha, con ñang yeâu...baây giôø con phaûi laøm sao? Thöa cha, con thaáy khoâng coøn tin töôûng vaøo ai heát: cha meï, thaøy daïy...keå caû caùc linh muïc. Con soáng khoâng coù lyù töôûng. Giuùp con vöôït qua côn khuûng hoaûng. Thö cha con theá naøy, con theá noï...v.v.Xin thuù thaät laø nhieàu khi thaáy nhöùc ñaàu. Vaø xeùt mình laïi, toâi thaáy phaûi hoïc hoûi nhieàu hôn, phaûi caøu nguyeän nhieàu hôn, nhöùt laø phaûi thaùnh thieän hôn. Thoâi coù leõ toâi noùi hôi nhieàu veà vieäc ngoài toaø. Moät nhaän xeùt cuoái cuøng laø thænh thoaûng coù leõ neân vaø phaûi môøi moät linh muïc hoaøn toaøn xa laï vôùi baàu khí hoï ñaïo, ñeå ngöôøi tín höõu deã baøy toû noãi loøng, noùi caùch khaùc deã xöng toäi hôn. Vì nhö toâi nhaän thaáy vaø chính cha sôû hoï ñaïo Orbassano cuõng ñaõ thaønh thaät noùi laø: "Ngöôøi ta thích ñeán xöng toäi vôùi Don Martino hôn laø vôùi chuùng toâi". thaät ra, toâi ñaõ phaûi ngoài toaø lieân læ trong boán ngaøy, moãi ngaøy töø baûy ñeán taùm tieáng ñoà hoà. Vaø nhieàu tröôøng hôïp. Coù ngöôøi ñeán gaëp rieâng toâi vaø xin xöng toäi vôùi toâi. Coù leõ ñaây laø taâm lyù con ngöôøi, vì duø sao cuõng laø con ngöôøi kia maø.

Kinh nghieäm giaûng - Giaûng vaø giaûng baèng moät thöù tieáng noùi maø khoâng phaûi laø tieáng meï ñeû cuûa chính mình, laøm sao? Doïn kyõ löôõng, neáu caàn vieát ra giaáy, khoâng coù gì phaûi maéc côû heát. Luùc ñaàu, rung ôi laø rung! Nhö caây saäy phaát phô tröôùc gioù vaäy...khi maø laàn ñaàu tieân giaûng cho moät khoái ngöôøi ñoâng ñaûo nhö vaäy. Taát caû ñeàu laéng tai nghe, coù theå nghe vì toø moø, vì thích thuù hay vì moät lyù do naøo ñoù. "Giaûng ngaén, ñôn sô, tieáng duøng bình daân", ñoù laø ba ñieåm maø cha sôû ñaõ noùi vôùi toâi, phaûi chaêng ñoù laø khaåu hieäu cuûa moät baøi giaûng, neáu khoâng laø baøi giaûng ôû hoï ñaïo Orbassano.

Coù leõ cuõng neân noùi qua vieäc daäy giaùo lyù ôû tröôøng hoïc YÙ Ñaïi Lôïi. Moät kinh nghieäm quí baùu; laøm sao daäy giaùo lyù cho giôùi treû laøm sao trình baøy maàu nhieäm cöùu chuoäc? Laøm sao trình baøy toäi toå toâng? Laøm sao trình baøy Ñöùc Meï?...v.v. ñuû thöù vaán ñeà. Trình baøy baèng tieáng noùi thôøi ñaïi, cho taâm thöùc hieän taïi...moät giaùo lyù cuûa Giaùo Hoäi. Khoâng phaûi vaán ñeà giaûi quyeát trong moät ngaøy. Ñoù laø chöa noùi phöông caùch trình baøy cuõng nhö phöông tieän giaûng daïy giaùo lyù. Bao nhieâu laø vaán ñeà.

Sau heát coù leõ cuõng neân noùi ñeán hoï ñaïo vaø cha sôû. Cha sôû khaù treû khoaûng 50 tuoåi ñôøi vaø chöøng 26 naêm tuoåi linh muïc. Moät ngöôøi haêng haùi hoaït ñoäng. Ngoaøi nhieäm vuï cha sôû, coøn kieâm nhieäm chöùc vuï Quaûn haït. Sinh hoaït hoï ñaïo raát saàm uaát, ñuû caùc thöù hoäi ñoaøn, toâng ñoà giaùo daân, lôùp giaùo lyù, lôùp döï bò hoân nhaân...v.v. Toâi khoâng coù ñuû giôø ñeå tìm hieåu sinh hoaït hoï ñaïo caùch kyõ löôõng vaø ñaày ñuû. Ñaây chæ laø nhöõng gì toâi ñaõ thaáy vaø coù theå thaáy ñöôïc. Vaø coù leõ vôùi bao nhieâu coâng vieäc cuûa moät hoï ñaïo nhö vaäy, "oâng cha" chaéc laø khoâng coù giôø ñeå phaïm toäi, duø thöù toäi gì ñi nöõa. Coù leõ toâi hôi laïc quan chaêng?

Moät laàn ñi giuùp hoï ñaïo, moät kinh nghieäm muïc vuï ñaàu tieân cuûa ñôøi linh muïc. Xin ñöøng bao giôø cho raèng ñaây laø taát caû, cuõng nhö laø tieâu bieåu cho taát caû.