Phaûi roài, böùc aûnh naøy mua ôû Ars. Hoâm aáy boû Taizeù, nhôù caûnh nhôù ngöôøi, ñeå maëc chuyeán xe ñoø boø nhoïc meät giöõa tröa noùng böùc tha ñeán Ars. Loøng raàu raàu boø leân maáy naác thang vaøo nhaø thôø. Meät laû. Vöøa ñoïc kinh vöøa nguû gaät. Chæ coù naêm chuïc haït maø ñaõ boán möôi laêm phuùt laàn vaãn chöa xong... Laøm linh muïc? Khoâng laøm linh muïc?... Toái hoâm tröôùc kh boû Taizeù, toâi hoûi C. nghó gì veà yù nghóa cuûa linh muïc trong coäng ñoàng Daân Chuùa, C. baûo khoâng bieát, nhöng ngoaøi Thaùnh Leã ra chaû caàn gì ñeán Linh Muïc. Maø Thaùnh Leã, naêm vaøi ba laàn laøm caûnh! Linh Muïc: voâ duïng? Loãi thôøi? ÖØ, coù leõ voâ duïng thaät. Maáy xöù mình ñi qua, ba boán ngaøn boån ñaïo maø leã laïy leøo teøo vaøi ba baø giaø. Nhaø xöù vaéng teo, chaû ai theøm lai vaõng. Khoâng ai caàn linh muïc? Toâi choïn moät ñôøi voâ nghóa lyù?...Chæ vaøi thaùng nöõa laø toâi phaûi quyeát ñònh döùt khoaùt. Linh Muïc? Khoâng Linh muïc? Tieáp tuïc? Reõ? Môø mòt quaù! Tröôùc moä Thaùnh Vianey, loøng raàu raàu toâi lôø môø daâng leân lôøi caàu meät moûi...
Boãng choác, moät tia saùng loùe leân. Vianey - Ars! Vianey ñeán nhaän Ars coù keøn, coù troáng ñaâu? Ñöôïc maáy boùng ngöôøi ñoùn? Ñöôïc maáy ngöôøi caûm thaáy caàn Vianey? Coù moät ñieàu chaéc chaén laø treân ñöôøng vaøo nhaø xöù, Vianey ñöôïc nghe nhieàu tieáng chöûi theà vaø la heùt leø nheø cuûa maáy chaøng say röôïu. Vianey voâ duïng? Ñôøi Vianey voâ nghóa? Khoâng, moät ngaøn laàn khoâng... Boû nhaø thôø böôùc ra, hoàn nhö truùt ñöôïc moät vaät naëng tróu ñaõ ñeø naëng töø laâu... Baàu trôøi böøng saùng, cao vuùt vaø troâng xanh ñeïp tuyeät vôøi. Moät tieáng döùt khoaùt trong ñaàu oùc: TIEÁN. Töï ñaùy loøng daâng leân moät nieàm bieát ôn...
Theá laø hoâm nay mình ñaõ laøm linh muïc. Laøm linh muïc ñeå laøm gì nhæ? Laém luùc töï hoûi nhöng chaúng bao giôø traû lôøi ñöôïc. Maø coù leõ caâu hoûi ñaët sai. Mình coù bao giôø nghó laøm linh muïc ñeå laøm gì ñaâu, nhöng chæ muoán ñaùp laïi moät Tieáng goïi, Tieáng Huyeàn Nhieäm. Cuoäc ñôøi nhö coù Baøn Tay bí maät naøo ñoù choác choác laïi ñun ñaåy, laïi uoán naén, laïi saép xeáp... Quay phaûi chaïm, quay traùi cuõng chaïm. Ñi leân gaëp, ñi xuoáng cuõng gaëp. Baøn Tay Bí Maät! Baøn Tay Quan Phoøng! Baøn Tay toâi luyeän ñôøi toâi. Baøn Tay daãn ñöôøng chæ loái. Daãn ñi ñaâu? Ñeå laøm gì? Ai bieát ñöôïc! Nhieàu ñeâm thaâu, hình aûnh Abraham chaäp chôøn... Chuùa baûo boû gia toäc, boû ruoäng vöôøn ñi ñeán moät nôi Chuùa seõ chæ, seõ cho laøm ñaát höùa vaø seõ trôû neân toå phuï con ñaøn chaùu ñoáng. Nhöng ñi ñaâu? Ñi ñeán moät nôi xa xaêm voâ ñònh, moät nôi môø mòt khoâng bieát ñaâu laø ñích. Theá maø Abraham ñaõ caát böôùc ra ñi... vaø ñeå Tieáng Huyeàn Nhieäm ñun ñaåy, daãn loái... "Gieát Isaac, con moät teá leã!" "Gieát con moät cuûa tuoåi giaø?" "Con ñaøn chaùu ñoáng?". Voâ lyù! Nhöng Abraham vaãn theo Tieáng Huyeàn Nhieäm...
Tieáng Goïi huyeàn nhieäm quaù vaø ñoøi hoûi quaù! Cuoäc ñôøi toâi, cuoäc ñôøi linh muïc! Môø mòt quaù, lieàu quaù. Nhöng laø moät cuù lieàu vöõng chaéc, moät môø mòt thích thuù vì Tieáng AÁy, vì Baøn Tay AÁy, vì Ñaáng AÁy. Hoâm toâi chòu chöùc linh muïc, C. baûo tin chaéc laø toâi haïnh phuùc vì hieán cuoäc ñôøi cho Ñaáng maø toâi coù theå ñoan chaéc traêm phaàn traêm tình yeâu chung thuûy cuûa Ngaøi vaø C. chuùc toâi luoân giöõ loøng tin töôûng vaøo Ngaøi. Phaûi roài, lo laéng ñaàu tieân laø moái lieân laïc vôùi Ngaøi. Ñôøi toâi seõ heát yù nghóa, haïnh phuùc seõ tan nhö maây chieàu khi tình Ngaøi heát thaâm. Nhöng Ngaøi ôi, khoù laém. Tình Ngaøi ñoøi hoûi nhieàu laém, thoâi thuùc ñeâm ngaøy, coù laém luùc nhö muoán daøy voø, ñay nghieán. Bieát roài, toâi nhoû nhen laém, nhieàu khi toâi thaây keä Ngaøi. Tình Ngaøi thuùc duïc toâi tin töôûng moïi ngöôøi vaø yeâu thöông moïi ngöôøi. Tin, yeâu noùi deã quaù, hai daây ñoàng hoà laø xong. Nhöng sao laøm khoù theá. Tin töôûng anh em, yeâu anh em. Nhöng sao anh em lôø môø nhö coù gì nghi kî, ñoùng kín nhö bình nieâm phong, laïnh nhaït nhö goã, cöùng nhö ñaù, ñöùng söûng söõng nhö böùc töôøng caûn loái... Toâi haêng haùi tin töôûng moïi ngöôøi, yeâu moïi ngöôøi, hieán thaân phuïc vuï moïi ngöôøi, nhöng laïi thaáy mình ích kyû vaø kheùp kín laï luøng; luoân luoân muoán ru mình trong thaùp ngaø, coù töôøng luõy bao boïc kieân coá. Caám ai vöôït laèn ranh.
Sao khoâng cöôøi hoàn nhieân vôùi nhau ñöôïc nhæ? Sao khoâng xoùa boû ranh giôùi ñöôïc nhæ? Böùc töôøng naøo ngaên caùch? Töôøng chi maø vöõng chaéc theá? Laèn ranh gì maø keû neùt ñaäm vaäy? Tình thaâm cuûa Ngaøi, loøng tin nôi Ngaøi phaûi coù ñuû maõnh löïc thuùc toâi "treøo töôøng", vöôït ranh giôùi ngaên caùch! Nghó laïi thaáy luyeán tieác chuoãi ngaøy trong chuûng vieän. Sao khoâng haêng haùi vun tình vôùi Ngaøi? Sao khoâng daøy coâng khaùm phaù bí maät soáng haïnh phuùc trong tình thaân vôùi Ngaøi? Sao khoâng chuù troïng tinh thaàn xaû kyû, tinh thaàn phuïc vuï? Sao khoâng thi nhau "vöôït töôøng", "xoaù veát ngaên" ñeå thoâng hieåu, ñeå tin töôûng, ñeå yeâu nhau chaân thaønh? Chuoãi ngaøy chuaån bò ñöôïc theâu deät quaù nhieàu baèng hôø höõng, baèng tò hieàm, baèng lyù thuyeát... Lyù thuyeát ích gì cho ñôøi linh muïc khi khoâng tìm thaáy haïnh phuùc trong moái tình thaâm vôùi Ngaøi vaø khi tình Ngaøi khoâng ñuû laøm ñoäng löïc môû toang loøng mình ñeå thoâng caûm, ñeå tin töôûng, ñeå hieán daâng...? "Boån phaän", "hoïc haønh", "saùch vôû" nhieàu khi chæ laø côù ñeå ru mình "truøm chaên" kyõ. Hoïc ñöôïc nhieàu yù nieäm, bieát ñöôïc nhieàu söï vieäc, nhöng rôi maát hoàn, maát tình ngöôøi thì ñöôïc ích chi!
Ñôøi ñoäc thaân tuyeät dieäu thaät, saâu thaúm thaät. Ñuùng laø moät Bí Maät cuûa tình Ngaøi, laø ñieåm gaëp gôõ vôùi Ngaøi! Möôøi ngoùn tay ñan laáy nhau, bò söùc ly taâm keùo ra, nhöng möôøi ngoùn tay cöù muoán quyeän laáy nhau. Ñau ñôùn laém, nhöng caûm thaáy nhau roõ hôn. Tuyeät dieäu thaät! Ñoäc thaân laøm cho Ngaøi hieän dieän luoân luoân ñeâm ngaøy. Ngaøi ñeán gaëp, khi vui khi buoàn, coù luùc nhö traùch moùc. Phaûi roài, toâi nhoû nhen, ích kyû laém. Sao toâi cöù loay hoay vôùi nhöõng lo laéng rieâng tö vuïn vaët. Ñoäc thaân ñaâu phaûi ñoà trang hoaøng laøm caûnh, ñaâu phaûi tìm an nhaøn höôûng thuï. Toâi phaûi phaù vôõ lôùp ích kyû, phaûi hieán thaân, phaûi saün saøng, neáu khoâng thì Ngaøi coøn traùch maõi...
Choùng thaät, theá maø
ñaõ möôøi naêm troøn. Hoâm
nay kyû nieäm ngaøy chòu chöùc. Coù
leõ khoâng ngaøy kyû nieäm naøo yù
nghóa vaø ñaùng möøng baèng
ngaøy kyû nieäm chòu chöùc linh muïc.
Ngaøy naøy goùi gheùm taát caû
yù nghóa cuoäc ñôøi, ñaùnh
daáu moät löïa choïn, moät kinh nghieäm
tình yeâu vaø phoù thaùc, soi saùng
vaø toâ thaém ngaøy laøm ngöôøi,
ngaøy laøm Kitoâ höõu. Trong Thaùnh
leã kyû nieäm, töï nhieân laïi vaêng
vaúng beân tai lôøi haùt ngaøy
naøy naêm xöa, ñaõ cuøng nhöõng
baøn tay caùc ñaøn anh ñi tröôùc
ñaët treân ñaày, keùo ôn Thaàn
Linh töø trôøi cao xuoáng ñoát
chaùy loøng vaø ru hoàn vaøo coõi
linh thieâng dieäu vôïi:
L'Esprit de Dieu repose sur moi,
L'Esprit de Dieu m'a consacreù,
L'Esprit de Dieu m'a envoyeù proclamer
la paix et la joie
(Thaùnh Thaàn Chuùa ngöï
treân toâi,
Thaùnh Thaàn Chuùa ñaõ
thaùnh hieán toâi,
vaø ñaõ sai toâi
ñi rao truyeàn
ôn an bình vaø söï
vui möøng)