Ñaùp lôøi keâu goïi veà vieäc trao ñoåi kinh nghieäm soáng cuõng nhö nhöõng suy nieäm thieâng lieâng, veà ôn keâu goïi vaø veà ñôøi soáng taän hieán trong thö ñeà ngaøy 4.3.88 cuûa cha, toâi xin göûi ñeán cha nhöõng öu tö vaø noãi baên khoaên cuûa caù nhaân toâi veà tình traïng soáng ñaïo cuûa coäng ñoaøn ngöôøi Vieät soáng xa queâ höông.

 Ñeå giaûi quyeát caùc vaán ñeà muïc vuï cuûa daân di cö, Congretgatio consistorialis ngaøy 1.8.52 ñaõ ñöa ra Constitutio Apostolica "Exsul Cura Migratorum" vaø gaàn ñaây ngaøy 30.5.87 Congregatio de Propaganda Fide ñaõ ñaët ra phoøng phoái keát muïc vuï toâng ñoà cho VN haûi ngoaïi. Ñieàu ñoù ñaõ cho thaáy Giaùo Hoäi ñaõ löu yù ñaëc bieät ñeán coäng ñoaøn ngöôøi Vieät coâng giaùo taïi haûi ngoaïi trong hoaøn caûnh soáng phöùc taïp cuûa hoï nôi quoác gia hoï ñang soáng.

Kinh nghieäm caù nhaân cho toâi thaáy nhöõng ngöôøi Vn ñaõ ñöøng soáng ôû Phaùp töø 20 hoaëc 30 naêm hay laâu hôn nöõa, duø phaûi soáng raûi raùc, laãn loän vôùi ngöôøi baûn xöù, nhöng ñöùc tin vaãn beàn vöõng vaø sinh hoaït bình thöôøng trong caùc hoï ñaïo vì hoï ñaõ hoäi nhaäp ñöôïc trong hoaït ñoäng xaõ hoäi vaø toân giaùo cuûa ngöôøi ñòa phöông hoaëc ñöôïc caùc linh muïc VN lieân laïc, giuùp ñôõ höôùng daãn. Trong 39 naêm soáng taïi Phaùp, nhieàu khi toâi gaëp laïi moät soá ngöôøi toâi ñaõ röûa toäi, ñaõ laøm pheùp hoân phoái nhöng vì hoaøn caûnh khoù khaên , vì ñôøi soáng haøng ngaøy vì coäng ñoàng ngöôøi Vieät khoâng ñuû linh muïc ñeå theo doõi, höôùng daãn hoï vaø ñaøng khaùc hoï chöa quen vôùi caùc linh muïc vaø Giaùo Hoäi ñòa phöông, neân vôùi thôøi gian hoï ñaõ queân ñaïo; coù nhöõng ñoâi vôï choàng boû nhau khoâng coøn keå ñeán söï raøng buoäc troïn ñôøi cuûa pheùp hoân phoái.

Bôûi vaäy chuùng ta phaûi caøu nguyeän, caàu nguyeïn haøng ngaøy ñeå coù theâm ngöôøi ñaùp ôn keâu goïi cuûa Thieân Chuùa nhö Chuùa Gieâsu ñaõ phaùn: "Haõy caàu nguyeän xin Chuùa sai thôï gaët ñeán". trong thö Ñöùc Giaùo Hoaøng gôûi caùc Ñöùc Giaùm Muïc, linh muïc vaø coâng giaùo trong tuaàn thaùnh 1988, ñaõ cho bieát söï coá gaéng vaø beàn chí trong vieäc coå voõ ôn thieân trieäu ñaõ gaët haùi nhieàu keát quaû taïi nhöõng nôi maø ñöùc tin ñöôïc truyeàn baù roäng raõi vaø caùc kitoâ höõu thaám nhuaàn lôøi "khuyeân baûo cuûa Tin Möøng".

Ngaøy xöa thì nhôø caùc tröôøng coâng giaùo, caùc gia ñình coâng giaùo quaây quaàn chung quanh caùc hoï ñaïo ta, nhöng hieän nay trong cuoäc soáng phöùc taïp cuûa ngöôøi di cö trong caùc vaán ñeà sinh keá vaø vaät chaát laø moät moái quan taâm caên baûn, neáu chuùng ta khoâng höôùng daãn thanh thieáu nieân VN veà vieäc soáng ñaïo vaø ñöa hoï veà vôùi ôn thieân trieäu qua nhöõng cuoäc tónh taâm rieâng, chung, hay laø vôùi thanh thieáu nieân baûn xöù, thì coäng ñoaøn ngöôøi Vieät di cö seõ phaûi traûi qua nhöõng khoù khaên raát lôùn veà vieäc thieáu caùc linh muïc, tu só trong nhöõng thaäp nieân tôùi!

Rieâng veà öôùc voïng cuûa chuùng ta ñoái vôùi tình caûnh cuûa Giaùo Hoäi Vieät Nam ñang bò baùch haïi thì vieäc ñaàu tieân laø chuùng ta haõy caàu nguyeän nhö Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ caàu nguyeän cuøng Ñöùc Meï ngaøy 3.4.88 ñeå vaõn hoài hoaø bình treân theá giôùi, cho coâng baèng, cho nhaân quyeàn, cho töï do tín ngöôõng ñöôïc toân troïng taïi moãi nôi treân theá giôùi.

Trong chuyeán coâng du AÙ Chaâu vaø treân phi cô töø Ñaøi Loan veà roâma ngaøy 13.4.84, khi ñöôïc hoûi raèng lôøi can thieäp cuûa Ngaøi veà vaán ñeà giaùo Hoäi thaàm laëng VN coù theå ñöa nhöõng haäu quaû ñaùng tieác cho Giaùo Hoäi VN hay khoâng. Ñöùc Giaùo Hoaøng traû lôøi: "Nhö vaäy laø voâ lyù, vì toâi khoâng buoäc toäi chính quyeàn naøo heát maø toâi chæ yeåm trôï vaán ñeà nhaân ñaïo. Vaán ñeà nhaân ñaïo laø ñieàu maø chuùng ta phaûi ñeà ñöôùng vaø nhaán maïnh. Toâi ghi nhaän nhöõng söï kieän ñaõ xaåy ra vaø toâi yeåm trôï yeáu toá luaân lyù trong taàm voùc quoác teá cuûa noù. Neáu ñôøi soáng chuùng ta ñaët treân caên baûn nhaân ñaïo thì chuùng ta phaûi giaûi quyeát taát caû nhöõng vaán ñeà lieân quan ñeán nhaân ñaïo.

Moät kyù giaû ngöôøi YÙ hoûi: "Nhöng Ngaøi ñaõ neâu ra moät vaán ñeà chính trò. Ñöùc Giaùo Hoaøng lieàn traû lôøi: "Vaán ñeà nhaân ñaïo laø moät vaán ñeà nhaân ñaïo. Noù mang tính chaát chính trò chaêng laø bôûi vì nhöõng ngöôøi laøm chính trò coù traùch nhieäm giaûi quyeát vaán ñeà ñoù maø thoâi. Thaät ra ñaây laø vaán ñeà nhaân sinh, gaùn cho noù caùi maøu saéc chính trò laø moät ñieàu laàm laãn. Neáu hieän nay coù nhöõng giaùo hoäi thaàm laëng laø vì chuùng ta ñaõ khoâng laøm troøn söù maïng laø nhaân danh hoï maø leân tieáng. Hoï seõ ghi ôn neáu chuùng ta laøm söù maïng ñoù nhö sau lôøi keâu goïi cuûa toâi ngaøy 14.8 vöøa qua taïi Lourdes". Sau ñoù Ngaøi noùi vôùi ñoaøn tuyø tuøng raèng neân coá gaéng ñöøng ñeå ngöôøi ta giaûi thích nhöõng vieäc cn thieäp cuûa Ngaøi chæ treân bình dieän chính trò maø thoâi. Chuùng ta phaûi phuïc vuï söï thaät giuùp cho caùc daân toäc vaø chuùng ta phaûi vaïch roõ caùc söï baát coâng. Chuùng ta coù theå bò hieåu laàm nhöng chuùng ta khoâng theå nín laëng.

Ñöùc Giaùo Hoaøng Joan Paul II noåi tieáng laø ngöôøi beânh vöïc cho quyeàn laøm ngöôøi cuûa moïi daân toäc. Phaàn chuùng ta may maén soáng ôû haûi ngoaïi vôùi nhöõng tieän nghi vaät chaát, vôùi moïi thöù töï do, chuùng ta khoâng coù quyeàn queân Giaùo Hoäi thaàm laëng ôû Vieät Nam, leõ naøo chuùng ta queân ñoàng baøo, queân bao nhieâu trieäu Kitoâ höõu ñang khoán khoå khoâng coù quyeàn haønh ñaïo, töï do tín ngöôõng bò aùp cheá, khoâng ñöôïc ñi tu, khoâng ñöôïc laøm linh muïc. Neáu chuùng ta thôø ô vôùi hoï thì leõ naøo nhöõng ngöôøi ñang baét bôù giam caàm hoï, nghó ñeán hoï. Chuùng ta haõy truyeàn thoâng nhöõng lôøi reân xieát cuûa hoï trong nguïc tuø, nhö Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ daïy: "Chuùng ta phaûi baøy toû moïi söï baát coâng, caùc vi phaïm quyeàn laøm ngöôøi, trong ñoù ñoù quyeàn töï do soáng ñaïo".

Ñaùp lôøi keâu goïi cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng, töø 4 naêm nay, moät soá anh em haèng öu tö veà toå quoác vaø Giaùo Hoäi Vieät Nam ñaõ cuøng nhau laäp ra taïi nhieàu nöôùc AÂu Chaâu vaø ngoaøi AÂu Chaâu nhöõng nhoùm Nhaân Quyeàn, xuaát baûn nhöõng taäp san mang teân Nhaân Quyeàn baèng Vieät Ngöõ vaø baèng caùc thöù tieáng ñòa phöông nhaèm ñoøi hoûi vaø baûo veä nhaân quyeàn ñeå giuùp ñoàng baøo vaø Giaùo Hoäi ôû vieät Nam.

Toâi raát mong ñöôïc nhieàu anh chò em tu só khaép nôi caàu nguyeän, yeåm trôï tinh thaàn vaø tieáp tay ñeå caùc nhoùm aáy tieáp tuïc vaø phaùt trieån caùc hoaït ñoäng noùi treân.