TAÂM SÖÏ MOÄT LINH MUÏC

Lm  Höông Ngaøn Thoâng

 
Hieán Chuùa hoâm nay veïn toaøn cuoäc ñôøi
Thuyeàn con cung thaùnh Chuùa hoàn say.

Trôøi ñaõ veà chieàu. Baát chôït vaø eâm ñeàm nhö gioù heo may löôùt treân maët hoà. Toâi vaãn coøn ñöùng ñoù, beân thaønh cöûa soå höôùng ra röøng thoâng meânh mang truøng ñieäp. Khoâng bieát toâi ñaõ ñöùng ñaây töï bao giôø. Chæ bieát luùc ñaàu naéng vaøng coøn khaù choùi chang. Thöïc ra toâi ñònh chieàu nay seõ ñöùng beân cöûa soå vöøa ngaém thieân nhieân vöøa laàn haït. Nhöng röøng thoâng tröôùc maét ñaõ laøm cho toâi ñoåi yù khi vöøa môùi baét ñaàu ñoïc ñöôïc maáy khinh "Kính Möøng"... Toâi khoâng hoái haän maø cuõng khoâng theøm caàm trí laïi. Bôûi naéng chieàu ñang laøm toâi raïo röïc. Toâi thaàm xin Chuùa cho buoåi chieàu nay ñöøng qua mau nhö nhöõng buoåi chieàu khaùc.

Hoaù ra loøng toâi chöa laïnh nhö nhieàu ngöôøi laàm töôûng. Bao laâu toâi coøn raïo röïc, baáy laâu toâi coøn bieát hieåu ngöôøi vaø meán Chuùa vôùi töøng thôù thòt cuûa con tim. toâi boãng nhôù tôùi "Chuù tieàu Lan" trong "Hoàn Böôùm Mô Tieân" cuûa Khaùi Höng. Moät chuyeän taâm tình tuyeät vôøi. Ñoái vôùi toâi ñoù laø aùng vaên duyeân daùng nhaát cuûa vaên chöông Vieät Nam. Khoâng bieát Chuùa coù "cha:p nhaän" moät ñöôøng loái tu "chaïy troán con tim" nhö theá khoâng nhæ? Hay taïi con ngöôøi khoâng coù ñuû khaû naêng quyeát ñònh giöõa "lyù" vaø "tình".

Coøn linh muïc thì sao? Phaûi chaêng linh muïc khoâng coù taâm tính vaø khoâng coù taâm söï? Phaûi chaêng ngaøy laõnh chöùc thaùnh cuõng laø ngaøy tang toùc cho con tim? Leä Haèng ñaõ coá gaéng len loûi vaøo khu caám ñòa nhieäm maøu ñoù qua taùc phaåm gaây nhieàu soùng gioù "Toùc Maây", vaø toùc maây thì roái loaïn. Nhö moät môù toùc roái voø. Keát quaû laø chaúng ai bieát thaâm ñöôïc gì ngoaøi moät ngheä thuaät tieåu thuyeát tinh vi.

Heø vöøa qua toâi coù dòp laøm quen vôùi cuoán chuyeän "Maây Vaãn Nhôù Ngaøn" vaø caûm thaáy taùc giaû ñaõ laøm cho nhieàu ngöôøi hieåu ñöôïc laøm Linh Muïc khoâng coù nghóa laø gieát cheát con tim. Ñöôøng Phöôïng Bay ñaõ trung thaønh vôùi ñaëc tính cuûa "Maây" laø "nhôù ngaøn", nhöng khoâng bieát "Ngaøn" ñaây laø "Ngaøn ñôøi" hay "Ngaøn vónh cöûu"?

Duø sao khi nhìn vaøo loøng mình vaø ñoàng thôøi traøn ñaày yù thöùc veà chöùc linh muïc cuûa mình, toâi caûm thaáy mình voâ cuøng gaàn guõi vôùi "Hoàn Böôùm Mô Tieân", vôùi "Toùc Maây" cuõng nhö "Maây Vaãn Nhôù Ngaøn". Toâi chöa bao giôø caûm thaáy mình laø moät vieân ñaù khoâng taâm söï, moät goác caây khoâ khoâng taâm tính, moät con tim khoâ ñeùt. Hoaøn caûnh chung quanh cuõng nhö cuoäc soáng vôùi tha nhaân, coâng vieäc muïc vuï cuõng nhö thaân xaùc con ngöôøi khoâng cho pheùp ñieàu ñoù.

Toâi khoâng theå töôûng töôïng noåi moät baøi giaûng khoâng coù taâm tính ra sao. Bôûi chöùc linh muïc laø moät "Tieáng goïi" chöù khoâng phaûi laø moät leänh truyeàn. Maø tieáng goïi naøo cuõng coù taâm tính, ñoøi hoûi ñöôïc ñaùp laïi baèng taâm tính. Nhôø coù taâm tính maø Thaùnh Phanxicoâ ñaõ goïi söï ngheøo khoù laø "Duyeân Ngheøo" vaø coi maët trôøi, maët traêng, caây coû chim choùc... laø anh chò em thaân thieát.

Ñaõ laâu laém roài nay môùi nhaän ñöôïc moät laù thö coù neùt chöõ thanh thanh. Ngöôøi göûi chæ ñeà "From M.H. USA". Ñoïc heát thö môùi bieát laø Minh Haèng thöôû naøo gôûi cho mình. Nhöõng doøng ñaàu thö ngöôïng nguøng nhö nuï hoàng ñaàu xuaân: M.H. khoâng bieát goïi "cha" laø "cha" hay xöng "anh" nhö thuûa hoïc tuù taøi beân Vieät Nam..."

Nghó ra cuõng dí doûm thaät! Caùch ñaây khoâng bao laâu coøn giuùp nhau hoïc tuù taøi, coøn chæ caùc maùnh khoeù thi cöû cho nhau, coøn daïy xe treân bôø bieån Nha Trang vôùi nhau, coøn khao khaùt ñi aên buùn boø Hueá... maø nay thì "cha, con" nhö hai theá heä laï luøng. Gía mình ôû ngoaøi ñôøi thì cuøng xum xueâ moät "baø nhoû" nhö Minh Haèng roài nhæ? Chaéc Minh Haèng vaãn chöa hieåu ñöôïc taïi sao mình laøm linh muïc? Coù dòp theá naøo mình cuõng noùi cho Minh Haèng roõ ñieàu ñoù. Caû lôùp quan nieäm thaønh coâng töùc laø "ñeïp trai, nhaø giaøu, hoïc gioûi". Nhöng coù moät ngöôøi khoâng quan nieäm nhö theá vaø ngöôøi ñoù ñaõ ñöôïc Chuùa choïn laøm linh muïc. Chæ coù ngöôøi ñoù môùi hieåu ñöôïc baøi haùt naøy cuûa Kim Long: "Töø ngaøn xöa Cha ñaõ yeâu con... Cha goïi con giöõa muoân ngöôøi." Vaø ngöôøi ñoù ñaõ thaûn nhieân ñaùp laïi:

"Giôø ñaây con haân hoan böôùc leân baøn thaùnh, daâng tieán Cha xaùc hoàn traéng tinh nhö aùnh quang raïng ngôøi. Ñöa böôùc tung gieo lôøi chaân lyù, haàu cöùu thoaùt muoân daân, muoân ñôøi."

Ngöôøi ñoù ñaõ khoâng thaáy "moät toå aám gia ñình" vôùi "vôï ñeïp con khoân" laø lyù töôûng cuûa mình, nhöng ñaõ ñeå hoàn mình thu huùt vaøo nhöõng gía trò vónh cöûu khaùc:

"Töø buïi tro, Chuùa naâng con leân haøng khanh töôùng, vaø goïi con laø baïn nghóa thaân tình. Ban muoân aân thieâng daãn ñöa con treân döông gian muoân ngaøn nguy khoù, naøy hoàn con bieát laáy chi baùo ñeàn."

Noùi cho cuøng thì taâm tính cuûa moät ñoâi tình nhaân cuõng chaúng khaùc gì taâm tình linh muïc. Thaønh taâm dieãn taû "buoåi chieàu vaøng" cuûa hai maùi ñaàu chuïm nhau trong baûn" Dieãn Tình Ca soá 3" thaät eâm ñeàm:

"Chieàu hoâm nao tieáng haùt bay cao, quyø beân nhau tröôùc Ñaáng Toái Cao, höùa yeâu nhau, trao caâu theà chung soáng troïn ñôøi... Roài mai ñaây kieáp soáng coù ñoâi, ñôøi buoàn vui maó maõi beân nhau, khaán xin meï thöông daét dìu, tình yeâu daâng cao..."

Coøn ngaøy hoàng phuùc cuûa linh muïc thì sao?
"Ngaøy haïnh phuùc, Chuùa ôi! Cuoäc giao duyeân ñaát trôøi,
ñöa con vaøo tình uûi, ñeå hieán daâng troïn ñôøi...
Dòu hieàn nghe tieáng Chuùa voïng ngaân,
ngôõ ngaøng maøu aùo trinh thieân thaàn,
taâm tö ngaát ngaây gieo troïn böôùc roài,
hieán Chuùa hoâm nay veïn toaøn cuoäc ñôøi,
thuyeàn con cung thaùnh hoàn say".
Haûi Hoà

Hieåu chöa, Minh Haèng ôi? taâm tính cuõng nhö nhau. Chæ khaùc nhau ôû ngöôøi ñöôïc dieãm phuùc laøm ñoái töôïng cho taâm tính aáy. Ñöøng thaéc maéc vaø ñöøng traùch nhau nöõa Minh Haèng nheù. Chaúng ai laøm traùi laïi laïi thaùnh yù Chuùa ñöôïc ñaâu. Mình vaãn taâm nieäm raèng: "Chuùa choïn con nhö seùt choïn ngoïn caây taàm thöôøng..."

Chieàu Chuùa Nhaät.

Laïi moät chieàu Chuùa Nhaät, nghóa laø moät ngaøy coù moät buoåi chieàu ñeå gaây taâm söï nhaát trong tuaàn. Sau buoåi chaàu vaøo luùc 18 giôø, toâi nhaát ñònh ôû naùn laïi trong nhaø thôø, chôø cho moïi ngöôøi ra veà heát ñeå ñöôïc ôû laïi moät mình taïi ñaây. Toâi ñang tìm caùch haâm noùng laïi taâm tình cuûa Cha vaên só Michel Quoist trong baûn kinh "Chieàu Chuùa Nhaät".

Laïy Chuùa, sau moät ngaøy thôø phöôïng naùo nhieät. Sau khi caùc ñoâi tình nhaân, caùc gia ñình coù vôï choàng con caùi... ñaõ ra veà. Chæ coøn moät mình ôû ñaây. Coâ ñôn. Ñeå roài khi nhìn qua cöûa soå nhaø xöù, con laïi thaáy coâ ñôn, bieät laäp hôn nöõa, khi caùc gia ñình ñoaøn tuï beân nhau beân ngoïn ñeøn aám. Con thaáy mình bô vô leû loi giöõa muoân vaøn cöûa soå ñang laáp laùnh aùnh ñeøn ñaàm aám. Nhöng vuùt cao leân treân moïi maùi nhaø Chuùa vaãn ñang dang tay treân Thaäp Töï trong baàu trôøi ñen thaâm. Xin haõy voøng tay laïi oâm laáy con, Chuùa ôi.

Chuoâng taét löûa vöøa nheï nhaøng ñoå, khoâng bieát coù ai laéng nghe ñeå taï ôn Chuùa cho moät ngaøy ñaõ qua. Cuõng nhö ñeå caàu nguyeän cho caùc linh hoàn coøn ôû löûa luyeän toäi. Toâi coù caûm töôûng mình coù traùch nhieäm ñaïi dieän moïi con chieân ñeå daâng lôøi kinh toái leân Chuùa. Ñoù laø yù nghóa cuûa ñôøi toâi. Ñôøi linh muïc luoân luoân laø gaïch noái trung thaønh vaø soáng ñoäng giöõa Trôøi vaø Ñaát, giöõa Thieân Chuùa vaø Nhaân Loaïi. Nhieàu luùc toâi caûm thaáy mình coâ ñôn leû loi kinh khuûng. Nhaát laø nhöõng khi ñi hoäi heø veà. Moät thaân moät mình môû cöûa ñeå böôùc vaøo moät ngoâi nhaø troáng roãng. Nhöng toâi laïi nghó ñeán Ngöôøi coøn aâm thaàm vaø leû loi hôn nöõa trong ngoâi thaùnh ñöôøng roäng theânh thang. Ngöôøi chia seû noãi coâ ñôn vôùi ñôøi toâi.

Coù leõ toâi phaûi phaân bieät moät laàn cho roõ reät giöõa "coâ ñôn" vaø "ñoäc thaân". Nghó cho cuøng thì linh muïc ñoäc thaân chöù khoâng coâ ñôn. Nhôø neáp soáng ñoäc thaân maø toâi ñöôïc töï do ñeå taän hieán cho Chuùa vaø cho tha nhaân. Nhieàu ngöôøi cho ñoù laø daáu hieäu roõ reät nhaát cuûa söï neân thaùnh. do ñoù maø linh muïc "khaùc ngöôøi ñôøi" vaø ñoàng thôøi ñöôïc ngöôøi ñôøi kính troïng vaø tin töôûng. Nhôø ñoäc thaân maø linh muïc ñöôïc coi laø xöùng ñaùng daâng Thaùnh Leã vaø ban pheùp Giaûi toäi. Ñoäc thaân ñeå laøm chöùng nhaân huøng hoàn cho ñôøi taän hieán.

Nhieàu luùc toâi töï nghó caùc ñoâi vôï choàng soáng moät ñôøi Hoân Nhaân cho trung thaønh cuõng khoù khaên ngang vôùi ñôøi soáng Ñoäc thaân cuûa caùc tu Só. Gía trò laø ôû choã ta trung thaønh vôùi nhöõng gì ta ñaõ höùa vôùi Chuùa vaø vôùi tha nhaân. theá neân toâi thaùn phuïc caùc ñoâi vôï choàng chung thuyû heát loøng vaø thaàm laáy hoï laøm göông maãu cho chính mình. Öôùc gì hoï bieát vaø hieåu ñöôïc ñieàu aáy. Ñeå hoï cuøng coá gaéng laøm göông cho linh muïc nöõa.

Nhìn laïi soá ñoâng giaùo daân tham döï hai thaùnh leã saùng nay toâi thaáy mình hôi xaáu hoå. Hoï ñaõ laøm luïng vaát vaû, thöùc khuya daäy sôùm suoát caû tuaàn, laïi coøn khoâng ngaàn ngaïi ñi döï leã vaø daâng tieàn coáng hieán cho giaùo xöù. Toâi chöa bao giôø laøm vieäc gì naëng nhoïc ñeán noãi phaûi ñoå moà hoâi, maø sao coù luùc toâi coøn ngaïi nguøng maáy böôùc tôùi nhaø thôø. Toâi ñöôïc ôû nhaø cao cöûa roäng, khang trang vaø tieän nghi chöù ñaâu phaûi soáng oàn aøo chaät choäi... maø sao toâi laïi öôn heøn?

Laïy Chuùa, ñöôøng Thaùnh Giaù goà gheà hôn con ñöôøng con tôùi nhaø thôø raát nhieàu. Sau moãi laøn quî ngaõ laø Chuùa lieàn choãi daäy ngay ñeå tieán tôùi ñænh nuùi Soï. xin cho con nghò löïc thaàn thaùnh ñoù.

Ñaõ coù moät thôøi vaøng son cuûa linh muïc. Ñoù laø luùc cha meï, hoï haøng, baø con, anh chò em, haøng xoùm laùng gieàng... haõnh dieän heát mình vì coù ñöôïc moät ngöôøi con laøm linh muïc. Vaø caùc baäc cha meï ñaõ coá gaéng heát söùc, hy sinh heát mình, khoâng tieác lôøi khuyeân baûo, voã veà ñeå trong gia ñình coù moät linh muïc. Nhieàu gia ñình Vieät Nam ta coù khoâng nhöõng moät maø coøn hai hay ba linh muïc. Thaät laø moät haõnh dieän vó ñaïi cho nhieàu ngöôøi, ñuùng nhö caâu thaønh ngöõ: "Moät ngöôøi laøm quan, caû hoï ñöôïc nhôø."

Tuoåi thieáu thôøi cuûa toâi ñöôïc ñaùnh daáu baèng nhieàu kyû nieäm ñaäm maøu saéc ñeïp töôi cuûa chöùc linh muïc. Vôùi taâm hoàn ngaây thô cuûa moät chuù beù giuùp leã toâi ñaõ ñöôïc vinh döï chöùng kieán moät leã môû tay vaø moät leã cöôùi baïc cuûa hai linh muïc. Roài nhöõng ngaøy sau ñoù toâi ñaõ tìm nhöõng luùc vaéng veû khoâng ai doøm ngoù "taäp daâng thaùnh Leã". Chaéc laø thaøy meï toâi ñaõ thaáy toâi "laåm caåm" doïn baøn thôø, laáy chaên laøm aùo leã vaø laåm nhaåm ñoïc caù kinh La Tinh... Vaø chaéc laø baäc sinh thaønh ñaõ thaàm caàu nguyeän cho con mình moät ngaøy naøo ñoù seõ "seõ haân hoan tieán leân baøn thôø".

Baây giôø thì sao? ÔÛ AÂu Chaâu thì tình traïng thieáu linh muïc caøng ngaøy caøng traàm troïng. Nhieàu xöù ñaïo khoâng coù cha xöù nöõa. Caùc baäc cha meï seõ söûng soát vaø giaän döõ khi con caùi mình toû yù theo chaân Chuùa. Hoï chæ muoán con mình laøm baùc só, kyõ sö, giaùo sö, daân bieåu, luaät sö ñeå "caû hoï ñöôïc nhôø". Laøm linh muïc coù veû uoång ñôøi trai quaù! Bao nhieâu tieàn baïc ñoå ra hoïc haønh ñeå laøm linh muïc thoâi sao? Thaät toäi nghieäp cho nhöõng taâm hoàn ích kyû nhö theá. Hoï ñaõ queân maát raèng: "Ñöôïc lôøi laõi caû vaø theá gian, loã voán maát linh hoàn, naøo ñöôïc ích gì!"

Chöùc linh muïc, cuõng nhö caây Thaäp Töï, laø daáu hieäu cuûa nhieàu ñieàu khoù hieåu. Treân ñôøi naøy, ngheà nghieäp naøo ñöôïc ca ngôïi nhieàu thì ñöông nhieân cuõng coù nhieàu ngöôøi muoán hoïc, nhö baùc só, luaät sö... Toâi daùm chaéc raèng chaúng coù ngheà naøo ñöôïc trôøi ñaát caùc thaùnh, caùc thieân thaàn ca ngôïi nhö chöùc linh muïc. Nhöng coù maáy ngöôøi muoán laøm linh muïc. Maø thöïc ra coù muoán cuõng khoâng ñöôïc, vì chính Chuùa Gieâsu ñaõ noùi: "Keû ñöôïc goïi thì nhieàu, maø keû ñöôïc choïn thì ít".

Nhieàu ngöôøi laïi töôûng laøm linh muïc laø phaûi "hy sinh". Taïi sao laïi phaûi hy sinh? Linh muïc phaûi chaúng phaûi hy sinh gì caû. Bôûi linh muïc ñöôïc töï do choïn Thieân Chöùc cuûa mình chöù chaúng phaûi bò ai baét buoäc. Thöôøng giaùo daân töôûng soáng ñoäc thaân, khoâng coù gia ñình laø moät hy sinh lôùn lao cao caû! Ñang khi ñoù bieát bao nhieâu ngöôøi ngoaøi ñôøi soáng ñoäc thaân laïi khoâng ñöôïc coi laø "hy sinh". Linh muïc laø bieåu hieäu cao troïng nhaát cuûa töï do con ngöôøi. Linh muïc khoâng phaûi töø boû gì caû maø laïi ñöôïc nhaän laõnh taát caû. Keå caû quyeàn cao nhaát "Naøy laø Mình Ta". Mình linh muïc ví linh muïc laø Chuùa gieâsu. theá neân linh muïc khoâng noùi: "Ñaây laø Mình Chuùa" khi ñoïc lôøi truyeàn pheùp. toâi khoâng muoán noùi linh muïc coù quyeàn "ra leänh", nhöng coù quyeàn noùi "nhö theå mình laø chính Chuùa vaäy".

Neáu toâi ñöôïc sinh laïi laøm ngöôøi trong kieáp sau chaéc chaén toâi seõ laøm linh muïc moät laàn nöõa.