Trong haønh trình ôn goïi cuûa toâi coù leõ ñaây laø ngaøy ñen toái nhaát: moät ngaøy vaøo cuoái naêm 1978. Ngaøy maø toâi vôùi hôn 70 chuïc anh em khaùc ñöôïc "môøi" ra khoûi chuûng vieän trôû veà nguyeân quaùn theo leänh cuûa UÛy Ban Nhaân Daân Thaønh Phoá khi chuùng toâi môùi nhaäp hoïc ñöôïc moät tuaàn. Nhöng cuõng chínnh töø ngaøy aáy toâi daàn daàn nhaän ra ñöôïc tình baïn thaät cao quí vaø caàn thieát bieát bao cho ñôøi ngöôøi taän hieán.

Chuùng toâi goàm 9 anh em thaân thieát vôùi nhau tuy tuoåi taùc cheânh leäch vaø caù tính khaùc bieät. Toâi thuoäc loaïi "em uùt" trong nhoùm caû veà tuoåi ñôøi laãn tuoåi hoïc troø. Laàn löôït 3,4 anh em tìm ñöôïc cô may thoaùt ra nöôùc ngoaøi, chuùng toâi coøn laïi 6 roài 5 ngöôøi "coá thuû" taïi queâ nhaø. Luùc ñaàu, khi taát caû coøn soáng thaân tình vôùi nhau nhö giaùo ñoaøn thôøi Giaùo Hoäi sô khai maø saùch coâng vuï Toâng Ñoà ñaõ dieãn taû. Sau naøy, duø moãi ngöôøi moät hoaøn caûnh, chuùng toâi vaãn thöôøng xuyeân lieân laïc vaø thænh thoaûng taïo cô hoäi gaëp gôõ ñeå chia seû cho nhau caû veà tinh thaàn laãn vaät chaát trong thôøi buoåi khoù khaên luùc baáy giôø.

Töø sau ngaøy toâi bò rôøi khoûi gheá chuûng vieän, toâi luoân soáng trong aâu saàu chaùn naûn roài ñaâm ra oaùn traùch lung tung. Toâi oaùn cheá ñoä bôûi noù coù nhöõng luaät leä quaù khaét khe nhö laø moät caùch traû thuø heøn haï haàu boùp ngheït töông lai cuûa tuoåi treû mieàn Nam. Toâi traùch ban Giaùm Ñoác ñaõ khoâng tích cöïc trong vieäc nuoâi döôõng nhöõng maàm non cuûa Giaùo Hoäi. Toâi giaän caùc Giaùm Muïc khoâng chòu söû duïng thaàn quyeàn cuûa mình haàu can thieäp kòp tôøi nhöõng baát traéc, maø laïi "ñem con boû chôï". Toâi thaáy raèng Thieân Chuùa ôû maõi taän treân cao, taép tít muø xa. Ngaøi chaúng theøm nghe hay chaúng nhìn thaáy nhöõng thao thöùc, nhöõng khoán khoå cuûa con ngöôøi, Ngaøi coøn toû ra baát löïc tröôùc nhöõng aùp böùc, nhöõng baát coâng trong xaõ hoäi.

Toâi oaùn than cho soá kieáp cuûa toâi sao quaù haåm hiu ñaõ sinh nhaèm thôøi buoåi naøy! Taïi sao nhöõng ngöôøi khaùc ñöôïc soáng töï do sung söôùng, ñöôïc hoïc haønh töû teá, coøn toâi, toâi laïi bò töø choái nôi hoïc ñöôøng, bò haát huûi ra khoûi chuûng vieän, phaûi soáng chui ruùc nay choã naøy mai choã khaùc giöõa moät thaønh phoá roäng lôùn vôùi ñaày raãy nhöõng ngoâi nhaø cao taàng! Thaät tuûi thaân heát söùc, ngay caû ñeán maùi aám gia ñình toâi cuõng khoâng ñöôïc höôûng. Moãi laàn toâi trôû veà nhaø, meï toâi vaø nhöõng ngöôøi thaân trong gia ñình vaãn aân caàn saên soùc nhöng döôøng nhö coù moät baàu khí lo aâu sôï haõi truøm xuoáng gia ñình toâi. Toâi ñaõ gaøo to trong taâm tö raèng: Phaûi chaêng toâi laø moät teân huûi cuûa thôøi ñaïi! Sao Chuùa khoâng nghe lôøi toâi caàu!

Töø ñoù toâi baét ñaàu xa laùnh taát caû ñeå chui vaøo chieác voû oác tuûi haän cuûa mình. Nhöng naøo toâi coù ñöôïc yeân thaân. Trong khi toâi khoâng muoán tieáp xuùc vôùi baát cöù ai thì nhöõng baïn beø laïi tìm ñeán vôùi toâi. Ban ñaàu, moãi laàn hoï tôùi thì toâi tìm côù ñeå ra ñi. Theá roài nhöõng caùi "côù" cuûa toâi khoâng coøn ñuû ñeå che daáu vôùi caùi "lyø" cuûa hoï, bôûi hoï ñeán thöôøng xuyeân, haàu nhö ngaøy naøo cuõng tôùi, coù khi saùng vöøa tôùi chieàu hoï laïi ñeán nöõa. Hoï keùo ñeán choã toâi ôû taïm nhö laø moät nôi ñeå gaëp gôõ truyeän troø maø khoâng heà coù moät lôøi khuyeân nhuû naøo tröïc tieáp ñeán vôùi toâi. Hoï keå chuyeän vui, noùi chuyeän phieám, heát chuyeän naøy tôùi chuyeän noï. Daàn daàn toâi bò loâi cuoán vaøo nhöõng caâu chuyeän hoï keå, toâi cöôøi vôùi nhöõng chuyeän vui cuûa hoï, laéng nghe nhöõng trao ñoåi veà cuoäc soáng thöôøng ngaøy cuûa moãi ngöôøi: nieàm vui xen laãn noãi buoàn. toâi khoâng coøn caûm thaáy khoù chòu vì bò quaáy raày nhö tröôùc nöõa maø döôøng nhö baàu khí quanh toâi ñang vui nhoän haún leân. Toâi caûm thaáy troáng vaéng moãi khi hoï maéc baän khoâng theå ñeán ñöôïc. Toâi laân la baét chuyeän vôùi hoï, vaø coù leõ chæ chôø theá thoâi. Hoï vaây quanh toâi tíu tít ñeà nghò toâi laøm heát coâng vieäc naøy ñeán coâng vieäc khaùc. Dó nhieân luùc aáy toâi ñaõ vui veû nhaän lôøi.

Trong luùc tinh thaàn toâi ñang khuûng khoaûng, cuoäc soáng laïi baáp beânh giöõa gioøng ñôøi thì nhöõng ngöôøi baïn aáy ñaõ neùm cho toâi chieác phao cöùu caáp ñeå toâi ñöôïc vaøo bôø an toaøn. Ñeâm veà toâi nhôù laïi töøng khuoân maët, töøng aùnh maét, töøng lôøi noùi maø thaàm caùm ôn tình baïn cao quí hoï ñaõ daønh cho toâi. Töø ñaáy toâi daàn daàn tìm laïi ñöôïc söï quaân bình cuûa ñôøi soáng trong moät cheá ñoä XHCN: toâi ñi laøm chui, hoïc chui, giuùp xöù chui vaø thænh thoaûng veà thaêm nhaø cuõng chui luoân...

Ñöùc Kitoâ ngaøy xöa trong cuoäc soáng "choàn caùo coù hang, chim trôøi coù toå, con ngöôøi khoâng choã ngaû ñaàu" (Mt 8,20) cuõng ñaõ keát thaân vôùi Nhoùm Möôøi Hai, ñaõ thaân thieän vôùi gia ñình chò em Martha, Maria vaø Lagiaroâ. Roài trong vöôøn Gieätseâmani, luùc maø "taâm hoàn Ngaøi buoàn muoán cheát ñöôïc" (Mt 26,38; Mc 14,37), Ngaøi cuõng khoâng queân ñem theo Pheâroâ, Giacoâbeâ vaø Gioan (X. Mt 26,37) cho coù baàu coù baïn duø "Ngaøi thaáy hoï vì buoàn phieàn maø ñang nguû" (Lc 22,45), trong ñeâm tröôùc khi Ngaøi chòu khoå naïn ñeå cöùu caû theá gian. Taïi sao treân böôùc ñöôøng theo Chuùa ñeå cöùu caùc linh hoàn, toâi khoâng bieát tìm kieám vaø keát baïn vôùi nhöõng ngöôøi cuøng chung chí höôùng ñeå chia seû nhöõng vui buoàn, nhöõng thaønh coâng cuõng nhö nhöõng thaát baïi vaø ñeå naâng ñôõ nhau trong cuoäc ñôøi taän hieán?

Ngaøy toâi rôøi traïi tò naïn leân ñöôøng ñi ñònh cö laø ngaøy heát söùc caûm ñoäng trong ñôøi toâi. Toâi ñaõ coá haùt thaät to nhöõng baøi ca sinh hoaït chung vôùi nhöõng baïn beø vaø caùc ñoaøn sinh ñöa tieãn toâi ra phi tröôøng ñeå ngaên ñoâi doøng leä cöù chöïc traøo ra nôi khoeù maét. vui buoàn laãn loän. bòn ròn quyeán luyeán, thaàm thì nhaén göûi, tình caûm traøo daâng. Nôi cöûa saân bay, vò tuyeân uyù naêm chaët tay toâi thaân tình: "Cha baét ñaàu hieåu con thì con voäi ra ñi". Haønh trang ngaøy toâi leân ñöôøng ñi ñònh cö chæ coù baáy nhieâu nhöng thaät quaù ñuû ñoái vôùi toâi. Ngoài trong loøng phi cô toâi ñaõ thaàm mô öôùc seõ coù ngaøy toâi ñöôïc trôû laïi laøm vieäc trong traïi.

Suoát gaàn hai naêm moøn moûi troâng ñôïi nôi moät traïi tî naïn quaù nhieàu phöùc taïp vôùi ñaày raãy nhöõng caïm baãy,chaùn chöôøng, thaát voïng; coäng theâm saùu naêm trôøi ñaèng ñaüng soáng vaát vöôûng lo aâu sôï haõi taïi queâ nhaø sau thôøi gian bò boù buoäc phaûi rôøi khoû chuûng vieän, haàu nhö tinh thaàn toâi xuoáng doác toät ñoä. Toâi khoâng coøn nghe hoaëc khoâng muoán nghe tieáng löông taâm reùo goïi. Lyù töôûng Ôn Goïi maø baáy laâu nay toâi theo ñuoåi ñaõ rôi rôùt ñaâu ñoù thaät xa roài! Nhöõng caùnh thö töø queâ nhaø gôûi sang vôùi bao lôøi khích leä cuõng chaúng giuùp ích gì cho toâi trong hoaøn caûnh hieïn nay. Luùc aáy chæ caàn moät an uûi voã veà, moät cô hoäi thuaän tieän laø toâi saün saøng buoâng troâi taát caû.

Chính luùc toâi coøn ñang löôõng löï chöa quyeát ñònh ñöôïc gì thì moät thieáu nöõ ñeán trao cho toâi moät ñoaûn vaên nhôø ñaêng trong Noäi San cuûa ñoaøn theå Coâng Giaùo trong traïi. Ñoaûn vaên ñöôïc caét ra töø moät tôø Ñaëc San xuaát baûn taïi haûi ngoaïi, khoâng thaáy ghi teân taùc giaû, mang töï ñeà "Daáu Chaân Treân Caùt". Chính ñoaûn vaên aáy ñaõ phaán khôûi taâm hoàn toâi ñeå toâi coù theå tieáp tuïc soáng nhöõng ngaøy thaùng ñôïi chôø daøi leâ theâ trong traïi vôùi thaät ñaày yù nghóa. Daàn daàn toâi tìm laïi ñöôïc lyù töôûng Ôn Goïi, nghe ñöôïc tieáng Chuùa môøi goïi qua nhöõng coâng vieäc thöôøng ngaøy maø baáy laâu nay toâi hoaøn toaøn thôø ô, nhaém maét böng tai.

Toâi haêng haùi tham gia nhöõng sinh hoaït Ñoaøn Theå, saün saøng baét tay vaøo nhöõng coâng vieäc thieän nguyeän phuïc vuï tha nhaân, hoaø mình vaøo neáp soáng thaêng traàm cuûa traïi. Haàu nhö suoát ngaøy toâi baän roän vôùi coâng vieäc, coù khi 3,4 giôø saùng toâi vaãn coøn caëm cuïi beân ngoïn ñeøn daàu loe leùt treân chieác baøn sô saøi laøm baèng maûnh vaùn eùp keâ treân boán thanh cuûi ñöôïc ñoùng saâu xuoáng ñaát trong caên choøi laù troáng tröôùc hôû sau. Thöïc tình toâi chaúng heà bieát meät moûi, maëc daàu thaân xaùc toâi moãi ngaøy moät hao gaày bôûi cuoäc soáng thieáu thoán moïi thöù, trong khi tinh thaàn toâi thaät phaán chaán. Toâi lieân mieân vuøi ñaàu vaøo coâng vieäc neân chaúng coøn thì giôø ñaâu maø nghó ngôïi vaån vô. Tuy nhieân caâu chuyeän trong ñoaûn vaên vaãn luoân saùng ngôøi trong taâm trí toâi, gaây höùng thuù cho coâng vieäc laøm, toâi theâm tin töôûng vaø ñoàng thôøi tín thaùc hôn trong haønh trình Ôn Goïi cuûa mình.

Caâu truyeän trong ñoaûn vaên ñaïi ñeå raèng: coù moät chaøng trai mô moät giaác mô maø cuoäc ñôøi chaøng laø chuoãi haønh trình böôùc töøng böôùc moät treân baõi caùt meânh moâng. Nhöõng luùc chaøng vui söôùng phaán khôûi vaø thaønh coâng thì luoân luoân chaøng thaáy treân baõi caùt coù in daáu hai ñoâi chaân thaät roõ neùt cho duø chaøng ñang ñoäc haønh. Vaø chaøng tin töôûng raèng ñôøi chaøng luoân coù Thöôïng Ñeá ôû keà beân. Theá nhöng nhöõng luùc thuûy chieàu daâng, soùng voã traøn bôø xoaù tan nhöõng daáu chaân treân caùt cuõng chính laø luùc chaøng caûm thaáy buoàn saàu, lo sôï, chaùn naûn, thaát voïng. Khoán thay nhöõng luùc maø haàu nhö cuoäc ñôøi boû rôi chaøng thì chaøng laïi chæ thaáy daáu moät ñoâi chaân laïc loõng in roõ treân caùt!

Moät hoân chaøng maïnh daïn caát tieáng hoûi Thöôïng Ñeá: "Laïy Chuùa, taïi sao nhöõng luùc con vui söôùng thì luoân luoân coù Chuùa ôû beân con; traùi laïi, nhöõng luùc con buoàn khoå thì Chuùa laïi vaéng ñaâu xa? Baèng chöùng laø nhöõng luùc aáy chæ coù daáu moät ñoâi chaân in treân caùt maø thoâi!

Thöôïng Ñeá aâu yeám nhìn chaøng trai vaø hieàn töø traû lôøi: "Hôõi con, nhöõng luùc con sung söôùng vaø haïnh phuùc thì Cha luoân ñi beân caïnh con, nhöng nhöõng khi con ñau khoå vaø tuyeät voïng thì Cha ñaõ aüm con treân tay Cha".